Ecocheques bij ontslag of jobwissel: hoeveel krijg je nog en wanneer?
Je verandert van job, of je wordt ontslagen. Wat gebeurt er dan met je ecocheques? Op juridische forums in België duiken hier voortdurend dezelfde vragen op: een ex-werknemer die zijn vorige werkgever moet aanmanen voor €250 aan ecocheques die na vertrek nooit kwamen, iemand die niet weet of zijn nieuwe werkgever moet bijpassen, iemand die halverwege het jaar ontslagen wordt en denkt dat hij niets meer krijgt. Het antwoord staat zelden duidelijk in een arbeidsreglement. Hieronder de regels zoals ze effectief in de wetgeving en de begeleidende cao's staan, met een concreet rekenvoorbeeld en de recentste wijzigingen voor 2026.
📐 De basisregel: pro rata temporis
Verlaat je een werkgever in de loop van het jaar, dan heb je recht op ecocheques in verhouding tot de periode die je effectief bij die werkgever gewerkt hebt tijdens het betreffende kalenderjaar. Dat heet pro rata temporis, en het staat letterlijk zo in de regelgeving van de FOD Werkgelegenheid. Diezelfde pro rata-regel geldt in de andere richting: start je halverwege het jaar bij een nieuwe werkgever, dan bouw je vanaf dat moment ecocheques-recht op bij die nieuwe werkgever, niet met terugwerkende kracht.
Rekenvoorbeeld: je cao voorziet €250 per jaar aan ecocheques, referteperiode 1 juni tot 31 mei. Werkte je van 1 juni tot 31 december (7 van de 12 maanden) voor je vertrekt naar een nieuwe job, dan heb je bij je vorige werkgever recht op ongeveer 7/12 van €250, zo'n €146. Je nieuwe werkgever bouwt vanaf je eerste werkdag apart verder op voor de resterende 5/12, op voorwaarde dat die werkgever ecocheques toekent. Het exacte bedrag wordt afgerond volgens de regels van je sector, dus zie dit als een indicatie.
📅 Sinds 2021: uitbetaald bij vertrek, niet meer pas op het einde van de referteperiode
Vroeger moesten vertrekkende werknemers vaak wachten tot de normale uitbetalingsdatum van de ecocheques, soms maanden na hun laatste werkdag. Sinds 1 juni 2021 is dat veranderd: ecocheques worden nu verwerkt bij uitdiensttreding zelf, in plaats van te wachten tot het einde van de referteperiode. Je krijgt je resterende saldo dus normaal gezien samen met je laatste loonafrekening, niet pas maanden later.
📋 Je werkgever moet je hierover informeren
Bij het beëindigen van een arbeidsovereenkomst, ongeacht de reden, is je werkgever verplicht je te informeren over het aantal ecocheques waarop je nog recht hebt en wanneer die geleverd worden. Die informatieplicht bestaat specifiek om te voorkomen dat werkgevers vergeten ecocheques uit te betalen aan personeel dat uit dienst treedt. Krijg je die informatie niet spontaan, dan mag je er gerust naar vragen bij HR of payroll.
⚠️ Wat als je werkgever weigert te betalen?
Ecocheques die je hebt opgebouwd zijn een verworven recht zodra ze op basis van je effectieve tewerkstelling berekend zijn, ook al betwisten sommige werkgevers dat in de praktijk. Betaalt je (ex-)werkgever niet uit, dan is de eerste stap een schriftelijke aanmaning, bij voorkeur aangetekend, waarin je verwijst naar de toepasselijke cao van je paritair comité. Blijft de betaling uit, dan kan je terecht bij de juridische dienst van je vakbond of bij de arbeidsrechtbank.
🏢 Faillissement van je werkgever: wat dan?
Gaat je (ex-)werkgever failliet vóór je opgebouwde ecocheques werden uitbetaald, dan ben je niet automatisch alles kwijt. Het Fonds Sluiting Ondernemingen (FSO) springt in wanneer een werkgever zijn verplichtingen tegenover werknemers niet meer nakomt, doorgaans bij faillissement, en waarborgt de betaling van gebruikelijke contractuele vergoedingen, waaronder achterstallig loon en soortgelijke voordelen. Heb je nog ecocheques tegoed, dan kan je hiervoor een aanvraag tot tegemoetkoming indienen bij het FSO, via de curator die de faillissementsprocedure begeleidt.
👥 Niet iedereen heeft evenveel recht op ecocheques
Of je ecocheques krijgt, en hoeveel, hangt af van de cao van je sector of onderneming. Sommige categorieën werknemers vallen buiten het systeem door hun statuut, zoals vrijwilligers of kunstenaars met een beperkte vergoeding. Word je zelfstandige, dan verandert er sowieso iets fundamenteels: ecocheques zijn een voordeel voor werknemers in loondienst, en bouw je als zelfstandige geen nieuw recht meer op, tenzij je zelf personeel in dienst neemt en als werkgever ecocheques toekent.
🏥 Wat met schorsingsperiodes, zoals ziekte of tijdskrediet?
Was je arbeidsovereenkomst op een bepaald moment geschorst, bijvoorbeeld door ziekte, dan telt dat niet automatisch tegen je. De berekening houdt minstens rekening met het aantal dagen waarvoor je loon ontving, zoals feestdagen en gewaarborgd loon bij ziekte.
🔄 Verandert je paritair comité mee? Let op: ecocheques verdwijnen sector per sector
Wie van job verandert, verandert soms ook van paritair comité, en dat is precies waar een minder bekende ontwikkeling relevant wordt. De federale regering bouwt ecocheques geleidelijk af, in overleg met de sociale partners, sector per sector via de sectorakkoorden. PC 124 (bouw) stopte al sinds 31 maart 2026, vervangen door hogere maaltijdcheques. PC 149.010 (elektriciens) en PC 200, het grootste aanvullend paritair comité van België, stoppen vanaf 1 oktober 2026.
Concreet: stap je over naar een werkgever in een sector die ecocheques al heeft afgeschaft, dan bouw je daar geen nieuw recht meer op, ook al deed je vorige werkgever dat wel. Je bestaand saldo blijft gewoon 24 maanden geldig, dat verandert niet.
💳 Wat gebeurt er met je saldo op je kaart bij Edenred, Pluxee of Monizze?
Belangrijk om te weten: je ecocheques-kaart of -account bij Edenred, Pluxee (voorheen Sodexo) of Monizze is niet gekoppeld aan je werkgever, maar aan jou persoonlijk. Verander je van job, dan blijft je bestaand saldo gewoon staan en bruikbaar. Wissel je van provider omdat je nieuwe werkgever een andere aanbieder gebruikt, dan open je gewoon een tweede account, je oude saldo vervalt niet.
💶 Waarom ecocheques eigenlijk bestaan, en waarom dat aan het veranderen is
Ecocheques zijn voor je werkgever fiscaal aantrekkelijk: tot €250 per jaar per werknemer, vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdragen en bedrijfsvoorheffing, op voorwaarde dat ze via een cao of individuele overeenkomst worden toegekend, op naam staan en geen vervanging zijn van gewoon loon. Precies omdat het een fiscaal gunstig alternatief voor loon is, kiest de overheid er nu voor om dat voordeel geleidelijk te laten uitdoven ten voordele van maaltijdcheques.
🛍️ Praktisch: wat doe je met je resterende saldo?
Sta je op het punt van job te veranderen, ben je net vertrokken bij een werkgever, of verandert je sector van paritair comité? Check je saldo bij je provider en gebruik het op tijd. Op ecochequesonline.be besteed je je saldo, van welke werkgever het ook afkomstig is, aan kleding, schoenen, brillen en accessoires, met Edenred, Pluxee of Monizze. Een volledig overzicht vind je op onze pagina wat kopen met ecocheques.